• Aandacht bepaalt merkherinnering, vertrouwen en affiniteit

    Grootschalig onderzoek Sanoma en Braynz brengt aandachtsfunnel in kaart

Grootschalig onderzoek Sanoma en Braynz brengt aandachtsfunnel in kaart

Al jaren wordt geopperd dat we media niet alleen op hun bereik moeten beoordelen; kwalitatieve criteria zouden een betere indicatie geven van de effectiviteit van communicatie. Eigenlijk zou het meer moeten gaan om ‘gezien worden’ dan om ‘zichtbaarheid’, maar in de meeste gevallen wordt het effect van reclame nog altijd bepaald aan de hand van uitgeleverde/gerealiseerde aantallen (bereik, impressies, oplage, clicks, etc.). Er lijkt echter inmiddels een voorzichtige verschuiving gaande te zijn waarbij adverteerders er de voorkeur aan geven om hun campagne-effectiviteit te staven aan de hand van kwaliteit van bereik. Dat levert de nodige discussies op – een echte marktstandaard is er niet – want hoe meet je de kwaliteit van bereik op een betrouwbare manier en wat zijn de meest geschikte maten hiervoor? Voor wat betreft online reclame zijn de nodige gegevens beschikbaar, denk aan leesduur, maar voor printuitingen is dat niet het geval en deze zijn ook niet op dezelfde manier ‘passief’ te registreren. Reden voor Sanoma om te onderzoeken of en hoe dat toch inzichtelijk gemaakt kan worden.

Grootschalig, innovatief onderzoek
Doelstelling was om de mate van aandacht (kijkduur) voor commerciële uitingen in kaart te brengen en deze te kunnen relateren aan impact (merkoverdracht). Om de onderzoeksvraag goed te kunnen beantwoorden, is gekozen voor een onderzoeksaanpak met verschillende titels en kanalen. Er is een evenwichtige keuze gemaakt uit het Sanoma-portfolio met general– en special interest-titels, zowel print als online en zowel advertenties als branded content. Het onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met het Nederlandse neuromarketingbureau Braynz (sinds 1 november onderdeel van Blauw Research), gebruikmakend van de kennis en ervaring én het online eyetracking-platform van het Engelse onderzoeksbureau Lumen Research. De kijkduur voor redactionele artikelen, advertenties en branded content is geregistreerd door middel van (online) eyetracking, vervolgens is de onbewuste impact – vertrouwen en affiniteit – van commerciële uitingen gemeten via een Impliciet Reactie Tijden (IRT)-onderzoek en tot slot is de expliciete merkherinnering uitgevraagd met een vragenlijst.  In totaal zijn 85 uitingen/merken getest bij een steekproef van ruim 1.200 Nederlandse consumenten.

Zichtbaar ≠ gezien
Om effect te kunnen hebben moeten uitingen zichtbaar zijn, daadwerkelijk gezien worden én lang genoeg bekeken worden om een effect in het brein te realiseren. Dat klinkt als een open deur, maar dit proces is nu ook cijfermatig te onderbouwen. Het verloop tussen het bereik en het aantal mensen dat voldoende lang kijkt om zich de merkboodschap te herinneren noemen we de aandachtsfunnel. Zichtbaarheid heeft een statistische relatie met kijkduur: hoe langer advertenties zichtbaar zijn, hoe langer ze bekeken worden. Vervolgens is er een relatie tussen kijkduur en merkherinnering: hoe langer men kijkt naar de advertentie hoe beter men zich dit herinnert. Voor wat betreft advertenties geldt een minimum van 1 seconde: als een advertentie korter dan 1 seconde wordt bekeken, dan is er nauwelijks een merkeffect waarneembaar. Aangezien in branded content het merk minder prominent aanwezig is, vergt dit wat meer tijd: het effect is optimaal vanaf 10 seconden, maar ook met een kortere kijkduur worden er al merkelementen opgemerkt en herinnerd. Er blijkt ook een positieve relatie te zijn tussen kijkduur en impliciete associaties: aandacht correleert met merkvertrouwen (‘vertrouw ik’) en affiniteit (‘voor mij’) in een vergelijkbaar patroon als bewuste merkherinnering. De geteste content leert dat ‘engaging’ redactionele content de aandacht voor advertenties stuurt en daarmee impact versterkt. De context is van groot belang.

Printadvertenties meest geschikt voor beïnvloeden awareness
De relatie kijkduur en merkherinnering vormt een robuuste en stabiele eenheid. Het onderzoek toont aan dat branded content een effectief middel is, dankzij een grotere mate van aandacht effectiever dan online display. Daarbij maakt het niet heel veel uit via welk kanaal de branded content wordt gepresenteerd: zowel print als online leveren voldoende lange kijktijd. Print en met name printadvertenties blijken bijzonder effectief te zijn om merkoverdracht te genereren. In vergelijking met online display wordt er gemiddeld 4x zo lang naar printadvertenties gekeken wat uiteindelijk 5 tot 10 keer meer impact oplevert.

Dit nieuwe, grootschalige en innovatieve onderzoek geeft meer inzicht in het belang van aandacht en biedt zelfs een maat voor effectieve aandacht: het percentage ‘Effective Attention Contacts’ (EAC) betreft het deel van het bereik dat lang genoeg naar een uiting heeft gekeken om zich het merk te herinneren.

Bekijk hier de infographic met meer resultaten uit het onderzoek

Wil je meer weten over het onderzoek? Stuur een mail naar: dennis.hoogervorst@sanoma.com